Sigurno da je neumesna edukacija, naročito u vidu narednih pitanja ili kratkog saopštenja za javnost, o nečemu što je celom svetu poznato – o višedimenzionalnom civilizacijskom značaju jednog bogatog arheološkog nalazišta iz doba neolita kao što je Vinča (Belo brdo), kojim je utemeljen i pojam „vinčanska kultura” (i pismo), kao oznaka jednog doba u razvoju ljudske civilizacije.
Ali su umesna ozbiljna pitanja vezana za ovo arheološko nalazište, kao što su:
Kako zainteresovani posetioci ili grupe, posebno grupe stranaca, da dođu do Vinče i nalazišta? Možda autobusom Gradskog saobraćajnog preduzeća broj 306 ili 307 preko Leštana i Kaluđerice? Ili da se pomoću sajli i merdevina iskrcaju na obalu ako bi Vinči prišli čamcem sa Dunava?
Prema javno dostupnim podacima, nalazište godišnje poseti oko 150.000 ljudi, naravno, u najvećoj meri u okviru školskih ekskurzija (Pompeju godišnje poseti oko četiri miliona ljudi).
Kakva je razlika u stanju na licu mesta, u smislu izgrađenosti infrastrukture za obilazak lokaliteta i izložbenih prostorija sa eksponatima, od prvog sistematskog istraživanja koje je započeo prof. Miloje Vasić na samom početku 20. veka pa do danas? Nešto od eksponata (ili replika) izloženo je u trošnoj drvenoj baraci (bezmalo kao da su objekat za svoje kulturno nasleđe za života gradili sami neolitski „vinčanci”).
I, konačno, najvažnije pitanje (pitanje ili odgovor na sve) – zašto nije bilo i zašto sada nema novca za projekat rekonstrukcije, revitalizacije i prezentacije arheološkog lokaliteta Belo brdo u Vinči, za koji je Vlada Srbije donela odluku da to nalazište proglasi kapitalnim projektom od izuzetnog značaja? Zašto su obustavljeni radovi započeti 2021. godine, a za koje su bila obezbeđena sredstva u iznosu od preko 3,5 miliona evra?
Prema javno dostupnim podacima, „kapitalni trogodišnji projekat (prva faza) rekonstrukcije, revitalizacije i prezentacije arheološkog lokaliteta Belo brdo u Vinči” realizuje Vlada Republike Srbije (sa 364.400.000 dinara, odnosno oko tri miliona evra) i uz podršku Ambasade Sjedinjenih Američkih Država (kroz Ambasadorov fond za zaštitu kulturne baštine – AFCP, u iznosu od 475.000 dolara).
Može li nadležni organ (bolje reći lice) objasniti jesu li ta novčana sredstva namenski utrošena u punom iznosu?
A urađeno je: popločan plato uz obalu na površini od nekoliko stotina kvadrata (koji je najvećim delom u stanju raspadanja i kroz koji izbija trava i korov, sa mestimično ostavljenim nezaštićenim izvodima elektrokablova), urađena je betonska ograda (parapet) u dužini od stotinak metara, i izvršena eksproprijacija i isplata oko dvadeset domaćinstava radi proširenja lokaliteta.
Ako je zaista sve ovo koštalo nešto više od 3,5 miliona evra, i ako je ponestalo novca za nastavak radova (predviđene „prve faze”), nije li možda bila prilika da se uz spasonosni i „zlatnodobski” EXPO projekat (pod „bila prilika” podrazumeva se to da se odvoji mrvica sredstava u odnosu na to koliko je do sada utrošeno državnog novca i koliko se još planira za ovu egzotičnu igraonicu na surčinskim poljima) uredi i izgradi i ovo arheološko nalazište, primereno njegovom kulturološkom i civilizacijskom značaju svetskih razmera?
